2.1 Permintaan*
2.1.1 Hukum Permintaan
Permintaan
Definisi permintaan: Permintaan bermaksud keinginan seseorang individu atau kumpulan untuk membeli sesuatu barang atau perkhidmatan, disertai dengan kemampuan kewangan untuk membayar pada harga tertentu dalam tempoh masa yang ditetapkan. Ini bermaksud, seseorang itu bukan sahaja mahu membeli, tetapi juga benar-benar mampu membayarnya.
Permintaan berkesan: Permintaan dianggap berkesan hanya jika keinginan tersebut disokong oleh kuasa beli atau kemampuan membayar. Jika seseorang mempunyai keinginan tetapi tiada wang atau sumber kewangan, permintaan itu tidak dianggap berlaku dalam pasaran.
Keinginan tanpa kemampuan: Sekiranya seseorang ingin membeli tetapi tidak mempunyai duit atau sumber kewangan mencukupi, keinginan itu tidak membentuk permintaan berkesan kerana ia tidak akan mempengaruhi pasaran atau pengeluaran barang tersebut.
Hukum Permintaan
Pernyataan hukum: Hukum permintaan menyatakan bahawa apabila harga sesuatu barang meningkat, kuantiti yang diminta akan berkurang. Sebaliknya, apabila harga barang menurun, kuantiti yang diminta akan bertambah. Ini berlaku kerana pengguna sentiasa mencari nilai terbaik untuk wang mereka.
Tindak balas pengguna: Apabila harga naik, pengguna cenderung mengurangkan pembelian kerana kos yang perlu dibayar lebih tinggi. Sebaliknya, apabila harga turun, pengguna akan meningkatkan pembelian kerana harga lebih mampu milik.
Contoh harga naik: Jika harga epal meningkat daripada RM5 kepada RM10 sekilogram, pengguna mungkin mengurangkan pembelian daripada 2 kg kepada hanya 1 kg kerana kos keseluruhan telah berganda.
Contoh harga turun: Jika harga durian menurun daripada RM15 kepada RM10 sekilogram, pengguna mungkin meningkatkan pembelian daripada 10 kg kepada 20 kg kerana mereka mendapat lebih banyak pada harga yang lebih rendah.
Hubungan Songsang atau Negatif
Definisi hubungan songsang: Hubungan songsang bermaksud apabila satu pemboleh ubah meningkat, pemboleh ubah yang satu lagi akan menurun. Dalam konteks permintaan, apabila harga naik, kuantiti diminta akan turun, dan apabila harga turun, kuantiti diminta akan naik.
Pergerakan harga naik: Apabila harga naik, pengguna akan membeli kurang kerana kos meningkat dan kuasa beli menurun.
Pergerakan harga turun: Apabila harga turun, pengguna akan membeli lebih banyak kerana harga menjadi lebih mampu milik.
Keluk permintaan: Dalam graf, keluk permintaan mencerun ke bawah dari kiri ke kanan, menunjukkan bahawa pada harga tinggi, kuantiti diminta adalah rendah, dan pada harga rendah, kuantiti diminta adalah tinggi.
Andaian Ceteris Paribus
Definisi: “Ceteris paribus” bermaksud semua faktor lain dianggap tetap atau tidak berubah ketika mengkaji kesan perubahan harga terhadap kuantiti diminta. Ini membantu kita memahami hubungan harga dan permintaan tanpa dipengaruhi oleh faktor lain.
Penentu lain selain harga: Faktor-faktor lain yang boleh mempengaruhi permintaan termasuk harga barang lain (barang pengganti atau pelengkap), cita rasa pengguna, pendapatan, musim, jangkaan harga pada masa depan, dan dasar kerajaan.
Kesan jika ceteris paribus dikekalkan: Jika semua faktor lain kekal sama, perubahan harga barang itu sahaja akan menyebabkan pergerakan di sepanjang keluk permintaan. Ini dikenali sebagai perubahan kuantiti diminta.
Bezanya perubahan permintaan: Perubahan pada faktor-faktor selain harga akan mengalihkan keseluruhan keluk permintaan sama ada ke kanan (peningkatan permintaan) atau ke kiri (penurunan permintaan), dan ini tidak sama dengan sekadar pergerakan di sepanjang keluk.
2.1.2 Keluk Permintaan Individu dan Pasaran
Keluk Permintaan Individu
Definisi: Keluk ini menunjukkan dengan lebih terperinci jumlah atau kuantiti sesuatu barang atau perkhidmatan yang sanggup dan mampu dibeli oleh seorang individu pada pelbagai tingkat harga yang berbeza dalam jangka masa tertentu. Ini bermaksud, ia bukan sahaja mengambil kira apa yang seseorang mahu beli, tetapi juga apa yang mereka benar-benar mampu beli berdasarkan pendapatan dan kemampuan kewangan mereka.
Hubungan harga dan kuantiti: Keluk ini melukiskan secara visual, dalam bentuk graf, bagaimana perubahan pada harga barang atau perkhidmatan boleh mempengaruhi jumlah yang ingin dan mampu dibeli oleh seorang pengguna. Apabila harga berubah, sama ada naik atau turun, jumlah yang dibeli juga akan berubah mengikut corak tertentu.
Ciri-ciri: Keluk ini biasanya mencerun ke bawah dari kiri ke kanan dalam graf. Bentuk ini menunjukkan hubungan songsang, iaitu apabila harga meningkat, kuantiti diminta akan berkurangan, dan apabila harga menurun, kuantiti diminta akan meningkat. Corak ini berlaku kerana pengguna cenderung membeli lebih banyak apabila harga murah dan membeli kurang apabila harga mahal.
Pembentukan Keluk Permintaan Pasaran
Definisi: Keluk permintaan pasaran menggambarkan jumlah keseluruhan barang atau perkhidmatan yang diminta oleh semua pengguna dalam sesuatu pasaran pada setiap tingkat harga dalam satu tempoh masa tertentu. Ini melibatkan gabungan data daripada ramai pengguna, bukan hanya seorang individu sahaja.
Kaedah pembentukan: Keluk ini dibentuk dengan cara menjumlahkan secara mendatar kuantiti yang diminta oleh setiap individu pada setiap tingkat harga yang sama. Maksudnya, kita lihat berapa banyak semua orang membeli pada harga tertentu, kemudian kita jumlahkan kesemuanya untuk mendapatkan jumlah permintaan pasaran.
Contoh: Jika Siti dan Kumar membeli roti pada harga yang berbeza-beza, jumlah kuantiti roti yang mereka beli pada setiap tingkat harga akan dicampurkan untuk membentuk keluk permintaan pasaran.
Begitu juga, jika Farah dan Daniel membeli teh ais pada harga yang berlainan, jumlah kuantiti teh ais yang mereka beli pada setiap harga akan digabungkan bagi menunjukkan permintaan pasaran secara keseluruhan.
Ciri-ciri: Sama seperti keluk permintaan individu, keluk permintaan pasaran juga biasanya mencerun ke bawah dari kiri ke kanan, yang menunjukkan hubungan songsang antara harga dan jumlah keseluruhan diminta. Ini bermaksud, apabila harga meningkat, jumlah keseluruhan yang diminta oleh semua pengguna akan menurun, dan apabila harga menurun, jumlah keseluruhan yang diminta akan meningkat.
Perbandingan Keluk Permintaan Individu dan Pasaran
Pembentukan: Keluk permintaan individu dibina berdasarkan data pembelian daripada seorang pengguna sahaja, manakala keluk permintaan pasaran terbentuk daripada gabungan semua data pembelian daripada semua pengguna dalam pasaran. Perbezaan ini menunjukkan bahawa data untuk pasaran lebih menyeluruh.
Kecerunan: Keluk permintaan pasaran biasanya kelihatan lebih landai berbanding keluk permintaan individu kerana ia menggambarkan tindak balas keseluruhan pasaran yang lebih besar terhadap perubahan harga. Sebaliknya, keluk permintaan individu biasanya lebih curam kerana ia hanya menunjukkan tindak balas seorang pengguna terhadap perubahan harga.
2.1.3 Penentu Permintaan
Harga Barang Itu Sendiri
Faktor utama: Harga sesuatu barang dianggap sebagai penentu yang paling asas dan paling penting dalam menentukan berapa banyak kuantiti barang itu yang akan diminta oleh pengguna. Jika harga barang berubah, pengguna akan membuat pertimbangan semula sama ada untuk membeli lebih banyak atau mengurangkan pembelian.
Hubungan songsang: Terdapat hubungan bertentangan antara harga dan kuantiti diminta. Apabila harga barang meningkat, pengguna biasanya akan membeli dalam jumlah yang lebih sedikit kerana kosnya lebih tinggi. Sebaliknya, apabila harga barang menurun, pengguna akan terdorong untuk membeli lebih banyak kerana kosnya menjadi lebih rendah.
Kesan harga: Perubahan harga hanya mengubah kedudukan titik pada keluk permintaan yang sama, dan tidak mengubah bentuk atau kedudukan keseluruhan keluk. Jika harga turun, titik akan bergerak ke bawah dan ke kanan pada keluk (menunjukkan pengembangan permintaan). Jika harga naik, titik akan bergerak ke atas dan ke kiri (menunjukkan penguncupan permintaan).
Penentu Bukan Harga
Definisi: Penentu bukan harga ialah semua faktor lain selain harga barang itu sendiri yang dapat mempengaruhi tahap permintaan pengguna. Faktor-faktor ini boleh menyebabkan keseluruhan keluk permintaan beralih sama ada ke kanan (menandakan peningkatan permintaan) atau ke kiri (menandakan penurunan permintaan).
Harga Barang Lain
Barang pengganti: Barang pengganti ialah barang yang boleh digunakan sebagai alternatif antara satu sama lain. Jika harga barang pengganti meningkat, pengguna akan beralih membeli lebih banyak barang asal kerana ia menjadi pilihan yang lebih murah, menyebabkan keluk permintaan barang asal beralih ke kanan. Sebaliknya, jika harga barang pengganti menurun, pengguna mungkin beralih kepada barang tersebut, menyebabkan permintaan barang asal berkurang dan keluknya beralih ke kiri.
Barang penggenap: Barang penggenap ialah barang yang biasanya digunakan bersama-sama. Jika harga barang penggenap meningkat, kos keseluruhan untuk menggunakan kedua-dua barang akan menjadi lebih tinggi, menyebabkan permintaan terhadap barang asal menurun dan keluknya beralih ke kiri. Jika harga barang penggenap menurun, kos untuk menggunakannya bersama menjadi lebih rendah, lalu meningkatkan permintaan barang asal dan mengalihkan keluknya ke kanan.
Faktor Lain
Cita rasa: Apabila cita rasa atau minat pengguna terhadap sesuatu barang bertambah positif, mereka akan terdorong untuk membeli lebih banyak, lalu permintaan akan meningkat. Jika cita rasa berubah menjadi negatif, pengguna akan kurang berminat dan permintaan menurun.
Pendapatan: Bagi barang normal, apabila pendapatan pengguna meningkat, mereka akan membeli lebih banyak kerana kuasa beli mereka bertambah. Sebaliknya, jika pendapatan menurun, mereka akan mengurangkan pembelian. Namun, bagi barang bawahan, keadaannya terbalik; apabila pendapatan meningkat, permintaan menurun kerana pengguna beralih kepada barang yang lebih berkualiti.
Musim atau fesyen: Permintaan terhadap sesuatu barang sering meningkat pada musim tertentu atau ketika ia menjadi trend, contohnya pakaian musim sejuk pada musim sejuk atau baju raya menjelang Hari Raya. Jika musim atau trend berakhir, permintaan terhadap barang tersebut akan berkurang.
Jangkaan harga masa depan: Jika pengguna menjangka harga barang akan meningkat pada masa hadapan, mereka cenderung untuk membeli lebih awal, menyebabkan permintaan semasa meningkat. Jika mereka menjangka harga akan turun, mereka mungkin menangguhkan pembelian, lalu permintaan semasa berkurang.
Dasar kerajaan: Tindakan kerajaan seperti memberi subsidi atau mengenakan cukai rendah ke atas sesuatu barang akan menjadikan harganya lebih mampu milik, lalu meningkatkan permintaan. Sebaliknya, jika kerajaan mengenakan cukai yang tinggi, harga barang akan meningkat dan permintaan pun menurun.
2.1.4 Perubahan dalam Kuantiti Diminta
Perubahan dalam Kuantiti Diminta
Definisi perubahan kuantiti diminta: Perubahan kuantiti diminta bermaksud pergerakan daripada satu titik ke titik yang lain pada keluk permintaan yang sama. Ini boleh dibayangkan seperti anda bergerak di atas satu garisan yang sedia ada pada graf, bukan mencipta garisan baharu. Ia menunjukkan bahawa walaupun harga sesuatu barang berubah, semua faktor lain seperti pendapatan, cita rasa, atau harga barang lain dianggap kekal sama, jadi perubahan yang berlaku hanya pada jumlah barang yang dibeli pada harga tersebut.
Jenis perubahan asas: Perubahan ini dianggap sebagai bentuk yang paling asas dalam kajian permintaan kerana ia hanya melibatkan perubahan yang disebabkan oleh harga barang itu sendiri. Tidak ada faktor lain yang mempengaruhi, jadi ia adalah cara yang paling mudah untuk melihat bagaimana harga mempengaruhi pembelian.
Punca utama: Perubahan ini berlaku semata-mata kerana perubahan harga barang itu sendiri. Dalam keadaan ini, kita menganggap faktor lain seperti pendapatan pengguna, cita rasa, dan harga barang pengganti atau penggenap tidak berubah sama sekali, prinsip ini dipanggil ceteris paribus.
Hubungan harga dan kuantiti: Hubungan antara harga dan kuantiti diminta adalah songsang. Ini bermakna jika harga naik, jumlah barang yang dibeli akan berkurang kerana pembeli mungkin berasa harga terlalu mahal. Sebaliknya, jika harga turun, jumlah barang yang dibeli akan bertambah kerana pembeli melihatnya sebagai lebih mampu milik.
Pengembangan permintaan: Situasi ini berlaku apabila harga barang menurun, yang mendorong pengguna untuk membeli lebih banyak kerana mereka merasakan harga lebih berpatutan atau mampu milik. Ini seperti tawaran diskaun yang membuatkan orang ramai membeli lebih banyak daripada biasa.
Pergerakan pengembangan: Dalam graf keluk permintaan, pengembangan ini digambarkan sebagai pergerakan ke bawah di sepanjang keluk permintaan yang sama. Ia menunjukkan bahawa harga yang lebih rendah selalunya disertai dengan peningkatan dalam kuantiti yang diminta oleh pengguna.
Contoh pengembangan: Misalnya, jika harga durian turun daripada RM15 kepada RM5, jumlah durian yang dibeli oleh Ailee meningkat daripada 10 kg kepada 30 kg. Harga yang jauh lebih murah ini menarik minat Ailee untuk membeli lebih banyak.
Penguncupan permintaan: Situasi ini berlaku apabila harga barang meningkat, membuatkan pengguna membeli dalam kuantiti yang lebih sedikit kerana mereka merasakan harga sudah terlalu tinggi atau tidak berbaloi.
Pergerakan penguncupan: Dalam graf keluk permintaan, penguncupan ini digambarkan sebagai pergerakan ke atas di sepanjang keluk permintaan yang sama. Ia menunjukkan bahawa harga yang lebih tinggi selalunya disertai dengan penurunan dalam kuantiti yang diminta.
Contoh penguncupan: Misalnya, jika harga durian naik daripada RM5 kepada RM15, jumlah yang dibeli oleh Ailee menurun daripada 30 kg kepada 10 kg. Kenaikan harga ini menyebabkan Ailee berasa kurang berminat untuk membeli banyak kerana kosnya meningkat.
Keluk permintaan kekal: Dalam perubahan kuantiti diminta, bentuk dan kedudukan keluk permintaan tidak berubah langsung. Satu-satunya perkara yang berubah ialah kedudukan titik pada keluk tersebut akibat perubahan harga, yang bermaksud kita masih berada pada keluk yang sama, hanya bergerak naik atau turun di atasnya.
2.1.5 Perubahan Permintaan
Perubahan Permintaan
Definisi perubahan permintaan: Perubahan permintaan merujuk kepada keadaan di mana keseluruhan keluk permintaan bergerak atau beralih dari kedudukan asalnya sama ada ke kanan atau ke kiri. Ini bermaksud bukan hanya satu titik pada keluk yang berubah, tetapi keseluruhan garis keluk permintaan berpindah, menunjukkan bahawa pada setiap tingkat harga, kuantiti yang diminta telah berubah.
Perbezaan dengan perubahan kuantiti diminta: Perubahan permintaan melibatkan peralihan keseluruhan keluk ke kedudukan baharu, manakala perubahan kuantiti diminta hanya berlaku sebagai pergerakan ke atas atau ke bawah di sepanjang keluk permintaan yang sama tanpa mengubah kedudukan keluk tersebut.
Punca utama: Perubahan permintaan berlaku disebabkan oleh perubahan dalam penentu bukan harga. Ini bermaksud harga barang itu sendiri kekal sama, tetapi faktor lain seperti pendapatan, cita rasa, harga barang lain, musim, jangkaan harga masa depan, dan dasar kerajaan telah berubah.
Pertambahan permintaan: Berlaku apabila keluk permintaan beralih ke kanan daripada kedudukan asal, yang menunjukkan bahawa pengguna kini mahu dan mampu membeli lebih banyak pada setiap tingkat harga berbanding sebelum ini.
Punca positif pertambahan: Antaranya termasuk harga barang pengganti meningkat (menjadikan barang asal lebih menarik), harga barang penggenap menurun (mendorong pembelian kedua-dua barang), cita rasa pengguna terhadap barang tersebut meningkat, pendapatan bertambah bagi barang normal, jangkaan bahawa harga akan naik pada masa depan, musim atau fesyen yang sesuai, dan dasar kerajaan yang menguntungkan seperti pemberian subsidi atau pengurangan cukai.
Pengurangan permintaan: Berlaku apabila keluk permintaan beralih ke kiri daripada kedudukan asal, yang menunjukkan bahawa pengguna kini mahu dan mampu membeli lebih sedikit pada setiap tingkat harga.
Punca negatif pengurangan: Antaranya termasuk harga barang pengganti menurun (menjadikan barang asal kurang menarik), harga barang penggenap meningkat (meningkatkan kos pembelian bersama), cita rasa terhadap barang tersebut berkurang, pendapatan berkurang bagi barang normal, jangkaan bahawa harga akan turun pada masa depan, musim atau fesyen yang tidak sesuai, dan dasar kerajaan yang merugikan seperti cukai tinggi atau pengurangan subsidi.
Ringkasan perbezaan: Perubahan permintaan berlaku kerana faktor bukan harga yang menyebabkan keseluruhan keluk permintaan bergerak, sementara perubahan kuantiti diminta berlaku kerana perubahan harga barang itu sendiri yang hanya menggerakkan titik di sepanjang keluk permintaan yang sama.