16.2.2 Tisu Meristem dan Pertumbuhan (T/F)

Tisu meristem terdiri daripada sel bersaiz kecil, aktif membahagi melalui mitosis dan belum mengalami pembezaan, lalu bertanggungjawab terhadap pertumbuhan tumbuhan.

Tisu meristem terdiri daripada sel matang yang telah mengalami pembezaan sepenuhnya dan tidak lagi membahagi.

Meristem apeks terletak di hujung pucuk dan hujung akar serta berperanan dalam pertumbuhan primer yang memanjangkan batang dan akar.

Meristem apeks bertanggungjawab menambah lilitan dan ketebalan batang melalui pertumbuhan sekunder.

Meristem lateral terdiri daripada kambium vaskular dan kambium gabus serta menambah diameter atau ketebalan batang dan akar.

Kambium vaskular terletak di antara epidermis dan korteks untuk menghasilkan rambut akar.

Zon pembahagian sel terletak di hujung meristem apeks dan sel-selnya kecil serta tersusun rapat kerana aktif mitosis.

Zon pemanjaian sel berlaku paling jauh dari apeks dan sel-selnya terus membahagi secara aktif melalui mitosis.

Dalam zon pemanjaian, sel membesar dengan menyerap air melalui pemvakuolan, vakuol kecil bergabung menjadi vakuol besar dan nukleus ditolak ke arah dinding sel.

Pertambahan panjang pucuk dan akar berlaku terutamanya dalam zon pembezaan, bukan zon pemanjaian.

Zon pembezaan ialah zon paling jauh dari apeks, di mana sel mencapai saiz matang dan mengalami pengkhususan untuk membentuk tisu kekal.

Rambut akar terbentuk daripada tisu vaskular di zon pembezaan untuk menambah pengangkutan air dalam xilem.

Pertumbuhan primer berlaku selepas percambahan, melibatkan meristem apeks dan merangkumi pembahagian, pemanjangan serta pembezaan sel untuk memanjangkan pucuk dan akar.

Pertumbuhan primer hanya berlaku pada tumbuhan berkayu dan tidak berlaku pada monokotiledon.

Tisu primer yang terhasil daripada pertumbuhan primer termasuk epidermis, korteks, empulur, xilem primer dan floem primer.

Pertumbuhan sekunder ialah pertambahan panjang pucuk dan akar yang dikawal oleh meristem apeks.

Pertumbuhan sekunder berlaku melalui aktiviti meristem lateral (kambium vaskular dan kambium gabus) dan kebanyakannya berlaku pada tumbuhan eudikot berkayu.

Pertumbuhan sekunder dalam batang eudikot bermula sebelum pertumbuhan primer selesai supaya batang boleh memanjang dan menebal serentak.

Kambium vaskular membentuk gelang lengkap apabila sel parenkima antara berkas vaskular (ruji empulur) membahagi dan bergabung, kemudian menghasilkan xilem sekunder ke dalam dan floem sekunder ke luar.

Kambium gabus menghasilkan sel gabus ke dalam dan korteks sekunder ke luar, dan sel gabus matang masih hidup serta tidak kalis air.